Sovyetler Birliği’nin Türkiye Cumhuriyeti’ne yaptığı büyük yardım

18ata

Lenin, daha doğrusu Sovyetler Birliği Merkez Komitesi, Ocak 1922’de “askerlik işlerinden” anlayan Litvanya büyükelçisi Semiyon İvanoviç Aralov’ u Ankara’ya Sovyetler Birliği Büyükelçisi olarak görevlendirir. Lenin, Aralov’a yeni görev yerini anlatırken Anadolu’nun ve Mustafa Kemal Paşa’nın portresini çizer. Bu arada Mustafa Kemal’in ve Anadolu kurtuluş hareketinin siyasal yönelimleri hakkında tespitlerde bulunur; Aralov’a gittiği ülke (Türkiye) ile ilişkilerinde nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatır ve yardım yapma talebini iletir. Sovyetlerin yardım talebine Mustafa Kemal’in uzun yıllar gizli kalan mektubunda şunlar yazar:

“Evvela milli topraklarımızı taht-ı işgâlde bulunduran Emperyalist kuvvetleri tard ve atiyen emperyalizm aleyhine vuku bulacak mücadelatı müşterekemiz için kuvayı dâhiliyemizi taazuv ettirmek üzere şimdilik ilk taksit olarak beş milyon altının ve takarrür ettirilecek miktarda cephane vesair vesaiti fenniye-i harbiye ve malzeme-i sıhhıyenin ve yalnız şarkta icrayı harekât edecek kuvvetler için erzakın Rus Sovyet Cumhuriyeti’nce temini rica olunur. Ihtıramatı faike ve hissiyatı samimanemizin kabulünü rica eyleriz.”1 T.B.B.M Reisi Mustafa Kemal

Bu mektup akabinde Sovyet resmi verilerine göre Kurtuluş Savaşı döneminde Rusya’nın Türkiye’ye yaptığı askeri ve nakdi yardımlar:

  • 39.000 tüfek,
  • 327 makineli tüfek,
  • 54 top,
  • 63 milyon fişek,
  • 147.000 top mermisi vs.,
  • 2 avcı botu,
  • Doğu sınırlarından eski Rus ordusunun bıraktığı askeri malzemeler,
  • Ankara’da iki barut fabrikasının kurulmasına yardım,
  • Fişek fabrikası için gerekli teçhizat ve ham madde sağlama,
  • 200 kilo külçe altın
  • 100.000 altın Ruble (kimsesiz gazi çocukları için yetimhane kurulması amacıyla)
  • 20.000 Lira (basımevi ve sinema teçhizatı alımı için)
  • 10 milyon altın Ruble

Yorum Ekle